5 lỗi thường gặp khi thuyết trình và cách tránh

Bạn còn nhớ lần đầu tiên đứng trước lớp hoặc trong cuộc họp công ty để thuyết trình không? Tim đập nhanh, mắt lướt trên slide, và trong đầu chỉ mong… cho qua thật nhanh. Đừng lo, bạn không hề cô đơn. Rất nhiều người mới bắt đầu đều mắc phải những lỗi giống nhau – và tin tốt là bạn hoàn toàn có thể tránh được chúng.

Dưới đây là 5 lỗi thường gặp khi thuyết trình mà người mới thường mắc phải, kèm theo cách khắc phục cụ thể để bài thuyết trình của bạn rõ ràng, cuốn hút và chuyên nghiệp hơn.

Lỗi 1: Nhồi nhét quá nhiều chữ vào slide

Tình huống thực tế:
Một sinh viên khi bảo vệ luận văn đã copy nguyên đoạn trong báo cáo lên slide. Kết quả? Khán giả mất kiên nhẫn, người phản biện không đọc nổi, và chính cậu ấy cũng… quên mất mình định nói gì.

Vấn đề:

• Khán giả không thể vừa đọc text dài vừa nghe bạn nói.
• Slide dày chữ làm mất tập trung, thiếu điểm nhấn.

Cách tránh:

1. Giữ mỗi slide chỉ một ý chính.
2. Dùng bullet points (tối đa 5–6 dòng).
3. Đưa chi tiết vào handout, slide chỉ giữ phần “tinh”.
4. Nhấn mạnh từ khóa bằng màu sắc, bold hoặc icon.

👉 Mẹo nhỏ: hãy tưởng tượng slide như “biển báo giao thông”: nhìn 2 giây phải hiểu ngay.

Lỗi 2: Đọc nguyên văn từ slide

Tình huống thực tế:
Một nhân viên mới ở công ty FMCG được giao trình bày báo cáo tháng. Anh ta nhìn chằm chằm vào màn hình, đọc từng chữ. Kết quả? Cả phòng họp nhìn vào điện thoại, sếp thì chau mày: “Nếu chỉ đọc slide thì gửi email cũng được.”

Vấn đề:

• Thuyết trình mất sự kết nối.
• Khán giả cảm thấy nhàm chán và không cần người thuyết trình.

Cách tránh:

1. Viết keyword ngắn gọn trên slide, phần giải thích để bạn nói.
2. Tập luyện bằng cách tóm tắt slide trong 2 câu.
3. Giữ eye contact với khán giả thay vì màn hình.
4. Nếu lo quên, hãy viết speaker notes riêng, không dán lên slide.

Lỗi 3: Lạm dụng hiệu ứng và màu sắc

Tình huống thực tế:
Một giáo viên trẻ chuẩn bị tiết dạy thử. Slide của cô có chữ bay, hình xoay, màu nền neon. Kết quả: học sinh cười ồ nhưng sau đó… chẳng nhớ cô dạy gì.

Vấn đề:

• Hiệu ứng quá nhiều làm rối mắt.
• Màu sắc lòe loẹt gây mệt mỏi, mất đi tính chuyên nghiệp.

Cách tránh:

1. Dùng tối đa 1–2 kiểu transition nhẹ (fade, wipe).
2. Animation chỉ dùng khi cần nhấn mạnh (ví dụ: xuất hiện dần bullet points).
3. Chọn bảng màu 2–3 tông chủ đạo, ưu tiên contrast (tương phản cao).
4. Test slide trên màn chiếu để xem có dễ nhìn không.

👉 Quy tắc: hiệu ứng phải phục vụ nội dung, không phải để khoe.

Lỗi 4: Không quản lý thời gian

Tình huống thực tế:
Trong một hội thảo, một nghiên cứu sinh có 15 phút. Nhưng vì quá mải giải thích slide đầu, cô ấy hết giờ khi mới đi được 1/3 nội dung. Ban tổ chức buộc cắt ngang.

Vấn đề:

• Nói quá dài ở một phần → không kịp kết luận.
• Nói quá nhanh để kịp thời gian → khán giả không theo kịp.

Cách tránh:

1. Ước lượng thời gian trung bình/slide (ví dụ 1–2 phút).
2. Dùng chế độ Rehearse Timings trên PowerPoint để tập.
3. Chuẩn bị một vài “slide dự phòng” có thể bỏ qua nếu hết giờ.
4. Luôn dành 1–2 phút cho kết luận.

Lỗi 5: Thiếu tương tác với khán giả

Tình huống thực tế:
Một buổi workshop kỹ năng mềm, diễn giả trẻ nói liên tục 20 phút mà không đặt một câu hỏi nào cho khán giả. Kết quả: cả lớp im lặng, vài người gục gà ngủ.

Vấn đề:

• Khán giả bị động, mất kết nối.
• Không có phản hồi, thuyết trình dễ đi chệch hướng.

Cách tránh:

1. Đặt câu hỏi đơn giản: “Ai trong số các bạn từng…?”
2. Chèn 1–2 poll nhanh
3. Kể một câu chuyện, sau đó dừng lại để khán giả phản ứng.
4. Sử dụng slide tương tác (hyperlink, action button).

👉 Một khán giả tham gia = một khán giả nhớ nội dung.

_Từ người mới thành người tự tin

Không ai sinh ra đã là một người thuyết trình giỏi. Nhưng bằng cách tránh 5 lỗi phổ biến – nhồi chữ, đọc slide, lạm dụng hiệu ứng, quản lý thời gian kém, và thiếu tương tác – bạn sẽ tiến bộ nhanh chóng.

Lần tới khi chuẩn bị slide, hãy thử:

• Giữ slide gọn gàng.
• Luyện nói có nhịp chủ đích thay vì đọc.
• Dùng hiệu ứng có chọn lọc.
• Tập dượt canh giờ.
• Và quan trọng nhất: Chuẩn bị sẵn câu hỏi và chủ động nói chuyện với khán giả, không chỉ nói trước họ.

Bạn sẽ thấy sự khác biệt ngay từ lần thuyết trình kế tiếp.

_